Analyse poétique

این شعر از مولانا جلال‌الدین محمد بلخی، شاعر بزرگ ایرانی، به بیان درد جدایی و عشق می‌پردازد. در آغاز، شاعر از نی سخن می‌گوید که شکایت می‌کند و از جدایی‌ها حکایت می‌کند. "بشنو این نی چون شکایت می‌کند" به ما می‌گوید که این نی نماد جدایی و درد است. در ادامه، شاعر به فراق و اشتیاق اشاره می‌کند و می‌گوید: "سینه خواهم شرح‌شرح از فراق"، که نشان‌دهنده‌ی عمیق بودن احساسات اوست. او بیان می‌کند که هر کسی که از اصل خود دور شده، به دنبال وصال می‌گردد. این جستجو برای وصال در شعر به وضوح حس می‌شود.

شاعر در این شعر به تنهایی و درد جدایی اشاره می‌کند و می‌گوید: "هر کسی کو دور ماند از اصلِ خویش"، که نشان‌دهنده‌ی احساس جدایی و تنهایی است. او در هر جمعی ناله می‌کند و با بدحالان و خوشحالان همراه می‌شود. این احساسات نشان‌دهنده‌ی عمق عشق و اشتیاق اوست. در ادامه، شاعر به رازهای درون خود اشاره می‌کند و می‌گوید: "هرکسی از ظنّ خود شد یارِ من"، که نشان‌دهنده‌ی این است که دیگران نمی‌توانند رازهای او را درک کنند.

شعر با تصاویری از آتش عشق و جوش عشق ادامه می‌یابد. "آتشی عشق‌ست اندر نی فتاد" و "جوش عشق‌ست اندر می فتاد" نشان‌دهنده‌ی قدرت عشق و تأثیر آن بر زندگی است. شاعر به ما می‌گوید که عشق می‌تواند انسان را به آسمان ببرد و او را از زمین جدا کند. در نهایت، شعر به این نکته می‌رسد که عشق بدون پروای معشوق بی‌معناست و انسان بدون عشق مانند پرنده‌ای بی‌پر است.

این شعر به ما یادآوری می‌کند که عشق و جدایی بخشی از زندگی انسان‌هاست و هر کس در جستجوی وصال است. مولانا با استفاده از تصاویر زیبا و عمیق، احساسات انسانی را به تصویر می‌کشد و ما را به تفکر درباره‌ی عشق و جدایی دعوت می‌کند.